3. ਵਿਹਲੜ ਕੇਨ ਚਾਚੂ
ਹੈਰਾਨੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਨੂੰ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਦੇ ਆਸੇ-ਪਾਸੇ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨੀਂ ਸਥਾਨ ਦਿਖਾਉਣ ਦੀ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲ ਗਈ ਸੀ।
ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨੀ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿਚ ਨਦੀ-ਕਿਨਾਰੇ ਇਕ ਕਿਲਾ ਸੀ, ਸੋਲਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇਕ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ ਸੀ, ਤੇ ਨਾਲੇ ਦਸ ਕੁ ਮੀਲ ਦੇ ਫ਼ਾਸਲੇ ਉੱਤੇ ਪਹਾੜੀ ਦੀ ਢਲਵਾਨ ਉੱਤੇ ਗੰਧਕ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਝਰਨੇ ਸਨ।
ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਤਿੰਨ ਅਮਰੀਕੀ ਜੋੜਿਆਂ ਯਾਨੀ ਛੇ ਘੁਮਕੜਾਂ ਨੂੰ ਗੰਧਕ ਵਾਲੇ ਝਰਨੇ ਦਿਖਾਉਣ ਲੈ ਜਾ ਰਹੇ ਨੇ। ਦਾਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਆਖ਼ਰ, ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਕਿਸੇ ਕੰਮ-ਧੰਦੇ ਤੇ ਤਾਂ ਲੱਗੇ! ਦਾਦੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੈਮ ਸੈਂਡਵਿਚ, ਘਰ ਦੇ ਬਣੇ ਬਿਸਕੁਟ ਤੇ ਦਰਜਨ ਕੁ ਸੰਤਰਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਇਕ ਟੋਕਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਸਾਮਾਨ ਇਕ ਦਿਨ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਲਈ ਕਾਫੀ ਸੀ।
ਗੰਧਕ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਝਰਨੇ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਤੋਂ ਕੁਲ ਦਸ ਮੀਲ ਦੇ ਫ਼ਾਸਲੇ ਉੱਤੇ ਸਨ, ਪਰ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਤਕ ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੋਏ।
ਜਦੋਂ ਵਾਪਸ ਆਏ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਦੇਖਣ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਮੈਲੇ-ਚਿੱਕੜ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੇ ਲੰਗਾਰ ਲੱਥੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਗੱਲ੍ਹਾਂ ਅੰਦਰ ਵੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਸਿਰ ਦਾ ਗੰਜ ਤੇਜ਼ ਧੁੱਪ ਕਾਰਨ ਲਾਲ-ਸੁਰਖ ਹੋਇਆ-ਹੋਇਆ ਸੀ।
“ਅਹਿ ਤੂੰ ਕੀ ਹਾਲ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਏ?” ਦਾਦੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਵਰਾਂਡੇ ਵਿਚ ਰੱਖੀ ਕੁਰਸੀ ਉੱਤੇ ਢਹਿ ਪਏ, “ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਜਾਨ ਨਿਕਲੀ ਜਾ ਰਹੀ ਏ, ਆਂਟੀ, ਕੁਛ ਖਾਣ ਨੂੰ ਦਿਓ।”
“ਜਿਹੜਾ ਸਮਾਨ ਲੈ ਕੇ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਕੀ ਬਣਿਆਂ?”
“ਅਸੀਂ ਸੱਤ ਜਣੇ ਸੀ, ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਈ ਸਭ ਮੁੱਕ-ਮੱਕ ਗਿਆ।”
“ਖ਼ੈਰ, ਇਕ ਦਿਨ ਲਈ ਈ ਤਾਂ ਸੀ। ਤੂੰ ਤਾਂ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਗੰਧਕ ਦੇ ਝਰਨੇ ਦਿਖਾਉਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਏਂ!”
“ਹਾਂ, ਉੱਥੇ ਈ ਤਾਂ ਜਾ ਰਹੇ ਸੀ!” ਕੇਨ ਚਾਚਾ ਬੋਲੇ, “ਪਰ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚੇ ਈ ਨਹੀਂ। ਪਹਾੜੀਆਂ 'ਚ ਈ ਭਟਕ ਗਏ।”
“ਪਹਾੜੀਆਂ 'ਚ ਕਿੰਜ ਭਟਕ ਗਏ? ਸਿੱਧੇ, ਨਦੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਘਾਟੀ 'ਚ ਜਾਣਾ ਸੀ...ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਏਂ, ਤੂੰ ਗਾਈਡ ਸੀ ਤੇ ਉੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਏਂ।”
“ਜਾਣਦਾ ਆਂ!” ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਕੱਚੇ-ਜਿਹੇ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲੇ, “ਪਰ ਰਸਤਾ ਈ ਭੁੱਲ ਗਿਆ...ਯਾਨੀ ਘਾਟੀ ਈ ਭੁੱਲ ਗਿਆ। ਮੇਰਾ ਮਤਲਬ ਏ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਘਾਟੀ ਵਿਚ ਲੈ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਇਹੀ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਨਦੀ ਦੇ ਅਗਲੇ ਮੋੜ 'ਤੇ ਝਰਨੇ ਹੋਣਗੇ, ਪਰ ਇਹ ਉਹ ਨਦੀ ਈ ਨਹੀਂ ਸੀ...ਸੋ, ਅਸੀਂ ਤੁਰਦੇ ਗਏ, ਤੁਰਦੇ ਗਏ ਤੇ ਤੁਰਦੇ-ਤੁਰਦੇ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿਚ ਜਾ ਨਿਕਲੇ। ਤੇ ਉਦੋਂ ਮੈਂ ਹੇਠਾਂ ਦੇਖਿਆ ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਗ਼ਲਤ ਘਾਟੀ 'ਚ ਆ ਨਿਕਲੇ ਆਂ। ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਛਾਂ 'ਚ ਰਾਤ ਬਿਤਾਈ, ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ। ਬੜੀ ਠੰਢ ਸੀ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਮਨਸੂਰੀ ਵਾਲੇ ਛੋਟੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਛੇਤੀ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵਾਂਗੇ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਦੇਖਿਆ ਗ਼ਲਤ ਰਸਤਾ ਫੜ੍ਹ ਲਿਆ ਏ ਤੇ ਕੈਂਪਟੀ ਜਾ ਨਿਕਲੇ...ਉੱਥੋਂ ਪੈਦਲ ਤੁਰ ਕੇ ਅਸੀਂ ਮੋਟਰ ਵਾਲੀ ਸੜਕ 'ਤੇ ਆਏ ਤੇ ਉੱਥੋਂ ਬੱਸ ਫੜ੍ਹੀ।”
ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਨੂੰ ਬਿਸਤਰੇ ਉੱਤੇ ਪਾਉਣ ਵਿਚ ਮੈਂ, ਦਾਦੀ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਫੇਰ ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਲਈ ਅਸੀਂ ਪਿਆਜ਼ ਦਾ ਸੂਪ ਬਣਾਇਆ, ਤਾਕਿ ਪੀ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਮਿਲੇ। ਮੈਂ ਟਰੇ ਵਿਚ ਸ਼ੋਰਬਾ ਰੱਖ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਲੈ ਗਿਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੂੰਹ ਬਣਾਇਆ, ਫੇਰ ਹੋਰ ਫਰਮਾਇਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਦੋ ਦਿਨ ਤਕ ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਬਿਸਤਰੇ ਉੱਤੇ ਪਸਰੇ ਰਹੇ। ਆਯਾ ਤੇ ਮੈਂ ਵਾਰੀ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਖਾਣ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ। ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਇਸ ਸਭ ਦਾ ਰੱਤੀ ਭਰ ਵੀ ਅਹਿਸਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮੰਨਿਆਂ! ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ, ਕੁਝ ਚਾਚੂ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਇਹੋ-ਜਿਹੇ ਨੇ...ਕਦੀ ਸਿਆਣੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
“ਖ਼ੂਬ ਡਟ ਕੇ ਖਾਹ, ਪਰ ਤੂੰਨ ਤੂੰਨ ਕੇ ਨਾ ਖਾਵੀਂ!” ਇਹ ਗੱਲ ਦਾਦੀ ਅਕਸਰ ਮੈਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। “ਚੰਗਾ ਭੋਜਨ ਈਸ਼ਵਰ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਹੁੰਦਾ ਏ, ਤੇ ਦੂਜੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਰਦਾਨ ਵਾਂਗ, ਇਸਦੀ ਵੀ ਗ਼ਲਤ ਵਰਤੋਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਏ।”
ਦਾਦੀ ਨੇ ਰਸੋਈ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਲਕੋਕਤੀਆਂ ਜਾਂ ਕਹਾਵਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਪਿੰਨ ਲਾ ਕੇ ਰਸੋਈ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਟੰਗ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਸੂਚੀ ਐਨੀ ਉਚਾਈ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਨਾ ਸਕਾਂ ਤੇ ਐਨੀ ਨੀਵੀਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਦੀ ਉਸ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਪਵੇ।
ਕੁਝ ਲਕੋਕਤੀਆਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਨ...:
ਹਾਲਕਾ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਨਾਲ ਉਮਰ ਵਧਦੀ ਹੈ।
ਖਾਲੀ ਪਲੇਟ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਕ ਬੁਰਕੀ ਪਰੋਸਨੀਂ ਚੰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਰ ਕੰਮ ਲਈ ਮੁਹਾਰਤ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਇੱਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਦਲੀਆ ਬਣਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਵੀ।
ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਐਨਾ ਨਹੀਂ ਖ਼ੂਭ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਉਹ ਸੋਚਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਵੇ।
ਬਾਹਰਲੇ ਹਲਵੇ-ਮੰਡੇ ਨਾਲੋਂ, ਘਰ ਦੀ ਰੁੱਖੀ-ਸੁੱਕੀ, ਦਾਲ-ਰੋਟੀ ਚੰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਚੰਗੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਬੁੱਧੀ ਤੀਖਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮਨ ਨਿਰਮਲ।
ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਚਟੋਰੀ ਜੀਭ ਕਿਧਰੇ ਤੁਹਾਡਾ ਗਲ਼ਾ ਨਾ ਫਸਾ ਦਵੇ।
ਇਕ ਦਿਨ ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਜਦੋਂ ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਚੀਕ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਝੜਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਨੇ ਤੇ ਗੰਜ ਵੱਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦਾਦੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਨੁਸਖਿਆਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿਚ ਦੇਖ ਕੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਗੰਜੇਪਨ ਦੀ ਇਕ ਦਵਾਈ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸਫਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਕਰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ। ਇਹ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲੋਸ਼ਨ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਬਰਾਂਡੀ ਵਿਚ ਖੀਰਾ ਸੋਖ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕੇਨ ਚਾਚਾ ਬੋਲੇ, “ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਵਰਤ ਕੇ ਦੇਖਾਂਗਾ।”
ਦਾਦੀ ਨੇ ਇਕ ਹਫ਼ਤੇ ਤਕ ਬਰਾਂਡੀ ਵਿਚ ਖੀਰਾ ਭਿਓਂ ਕੇ ਰੱਖਿਆ। ਫੇਰ ਬੋਤਲ ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਨੂੰ ਫੜਾ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਹਦਾਇਤ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਸਵੇਰੇ ਸ਼ਾਮੀਂ ਲੋਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਗੰਜ ਉੱਤੇ ਲਾਵੀਂ।
ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਦਾਦੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਗਏ, ਤਾਂ ਕੀ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਬੋਤਲ ਵਿਚ ਸਿਰਫ਼ ਖੀਰੇ ਪਏ ਨੇ। ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਨੇ ਸਾਰੀ ਬਰਾਂਡੀ ਪੀ ਲਈ ਸੀ।
ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਸੀਟੀ ਵਜਾਉਣੀ ਚੰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਸੀ।
ਵਿਹਲੜ ਤਾਂ ਹੈ ਈ ਸਨ। ਜੇਬਾਂ ਵਿਚ ਹੱਥ ਪਾ ਕੇ ਉਹ ਘਰ ਦੇ ਬਾਹਰ-ਅੰਦਰ, ਬਗ਼ੀਚੇ ਵਿਚ ਤੇ ਸੜਕ ਉੱਤੇ, ਇਸ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਉਸ ਸਿਰੇ ਤਕ, ਮਟਰ-ਗਸ਼ਤੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸੀਟੀ ਵਜਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ।
ਨਾਲੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਕੋ ਧੁਨ ਹੀ ਵਜਾਉਂਦੇ ਕੇਨ ਚਾਚੂ। ਖ਼ੁਦ ਚਾਚੂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੀਟੀ ਬੇਸੁਰੀ ਲੱਗਦੀ ਸੀ।
ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ, “ਕੇਨ ਚਾਚੂ, ਅੱਜ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜੀ ਧੁਨ ਵਜਾ ਰਹੇ ਓਂ?”
“'ਔਲ ਮੈਨ ਰਿਵਰ' ਧੁਨ।” ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਗੀਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲਾਈਨ ਸੁਣਾਉਂਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਕਿਹਾ, “ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਤੈਥੋਂ?”
ਅਗਲੀ ਵਾਰੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਓਵੇਂ ਹੀ ਸੀਟੀ ਵਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਫੇਰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਚਾਚੂ ਅੱਜ ਵੀ ਤੁਸੀਂ 'ਔਲ ਮੈਨ ਰਿਵਰ' ਦੀ ਧੁਨ ਵਜਾ ਰਹੇ ਓਂ ਨਾ?”
“ਨਹੀਂ। ਇਹ 'ਡੈਨੀ ਬਾਏ' ਦੀ ਧੁਨ ਏ।” ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਕ ਹੋਰ ਗੀਤ ਦੇ ਮੁਖੜੇ ਦਾ ਨਾਂ ਲਿਆ। “ਫਰਕ ਪੱਲੇ ਨਹੀਂ ਪਿਆ ਤੇਰੇ?”
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਬੇਸੁਰੀ ਸਿਟੀ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਹ, ਬੇਢੰਗੀ-ਜਿਹੀ ਤੋਰ ਤੁਰਦੇ, ਅੱਗੇ ਲੰਘ ਗਏ।
ਕਦੀ-ਕਦੀ ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਦੀ ਸੀਟੀ ਦਾਦੀ ਨੂੰ ਹਿਰਖਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
“ਕੇਨ ਸੀਟੀ ਵਜਾਉਣੀ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਤੂੰ? ਤੇਰੀ ਸੀਟੀ ਨੇ ਮੇਰੇ ਨੱਕ 'ਚ ਦਮ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਏ। ਸੀਟੀ ਵਜਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਤੂੰ ਗਾਣੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਗਾ ਲੈਂਦੋਂ...”
“ਮੈਨੂੰ ਗਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਵੈਸੇ ਵੀ ਇਹ 'ਬਲੂ ਡੈਨੂਬੀ' ਦੀ ਧੁਨ ਏਂ। ਇਸ ਧੁਨ ਦੇ ਕੋਈ ਬੋਲ ਨਹੀਂ।” ਤੇ ਸੀਟੀ ਵਜਾਉਂਦੇ ਉਹ ਕਿਚਨ ਵਿਚ ਹੀ ਮਟਕ-ਮਟਕ ਕੇ ਚੱਲਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਦਾਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜਾਹ, ਬਾਹਰ ਵਰਾਂਡੇ 'ਚ ਜਾ ਕੇ ਸੀਟੀ ਵਜਾ, ਤੇ ਨੱਚ। ਇੱਥੇ ਕਿਚਨ 'ਚ ਇਹ ਸਭ ਨਹੀਂ ਚੱਲਣ ਦਿਆਂਗੀ। ਸਾਰਾ ਖਾਣਾ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਏ।”
ਜਦੋਂ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਦਾ ਇਕ ਦੁਖਦਾ ਦੰਦ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਤਾਂ ਉਹ ਸੀਟੀ ਵਜਾਉਣੀ ਛੱਡ ਦੇਣਗੇ। ਪਰ ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਹੁਰੀਂ ਹੋਰ ਵੀ ਉੱਚੀ ਤੇ ਤਿੱਖੀ ਸੀਟੀ ਵਜਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਇਕ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਉਹ ਜੇਬਾਂ ਵਿਚ ਹੱਥ ਪਾਈ ਖਾਲੀ ਸੜਕ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਸੀਟੀ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਦੋਂ ਹੀ ਉਧਰੋਂ ਇਕ ਕੁੜੀ ਸਾਈਕਲ ਉੱਤੇ ਆਈ। ਯਕਦਮ ਉਸਨੇ ਸਾਈਕਲ ਰੋਕੀ, ਸਾਈਕਲ ਤੋਂ ਉਤਰੀ ਤੇ ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਦਾ ਰਸਤਾ ਰੋਕ ਕੇ ਖਲੋ ਗਈ। ਫੇਰ ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਂ ਲੈ ਕੇ ਬੋਲੀ, “ਕੇਨੇਥ ਬਾਂਡ, ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਵੀ ਇਧਰੋਂ ਲੰਘਦੀ ਆਂ, ਤੂੰ ਸੀਟੀ ਵਜਾਉਂਦਾ ਏਂ। ਹੁਣ ਜੇ ਫੇਰ ਕਦੀ ਤੂੰ ਸੀਟੀ ਵਜਾਈ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਦੱਸ ਕੇ ਤੇਰੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਵਾ ਦਿਆਂਗੀ।”
ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਭਖਣ ਲੱਗਾ, “ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਤਾਂ ਸੀਟੀ ਨਹੀਂ ਵਜਾਈ।”
“ਵਾਹ, ਸੜਕ 'ਤੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਆਉਂਦਾ-ਜਾਂਦਾ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਿਹਾ!”
“ਮੈਂ 'ਗਾਡ ਸੇਵ ਦੀ ਕਿੰਗ' ਦੀ ਧੁਨ ਵਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਤੈਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਈ?”
--- --- ---
ਹੈਰਾਨੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਨੂੰ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਦੇ ਆਸੇ-ਪਾਸੇ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨੀਂ ਸਥਾਨ ਦਿਖਾਉਣ ਦੀ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲ ਗਈ ਸੀ।
ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨੀ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿਚ ਨਦੀ-ਕਿਨਾਰੇ ਇਕ ਕਿਲਾ ਸੀ, ਸੋਲਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਇਕ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਰ ਸੀ, ਤੇ ਨਾਲੇ ਦਸ ਕੁ ਮੀਲ ਦੇ ਫ਼ਾਸਲੇ ਉੱਤੇ ਪਹਾੜੀ ਦੀ ਢਲਵਾਨ ਉੱਤੇ ਗੰਧਕ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਝਰਨੇ ਸਨ।
ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਤਿੰਨ ਅਮਰੀਕੀ ਜੋੜਿਆਂ ਯਾਨੀ ਛੇ ਘੁਮਕੜਾਂ ਨੂੰ ਗੰਧਕ ਵਾਲੇ ਝਰਨੇ ਦਿਖਾਉਣ ਲੈ ਜਾ ਰਹੇ ਨੇ। ਦਾਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਆਖ਼ਰ, ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਕਿਸੇ ਕੰਮ-ਧੰਦੇ ਤੇ ਤਾਂ ਲੱਗੇ! ਦਾਦੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੈਮ ਸੈਂਡਵਿਚ, ਘਰ ਦੇ ਬਣੇ ਬਿਸਕੁਟ ਤੇ ਦਰਜਨ ਕੁ ਸੰਤਰਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਇਕ ਟੋਕਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਸਾਮਾਨ ਇਕ ਦਿਨ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਲਈ ਕਾਫੀ ਸੀ।
ਗੰਧਕ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਝਰਨੇ ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਤੋਂ ਕੁਲ ਦਸ ਮੀਲ ਦੇ ਫ਼ਾਸਲੇ ਉੱਤੇ ਸਨ, ਪਰ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਤਕ ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੋਏ।
ਜਦੋਂ ਵਾਪਸ ਆਏ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਦੇਖਣ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਮੈਲੇ-ਚਿੱਕੜ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੇ ਲੰਗਾਰ ਲੱਥੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਗੱਲ੍ਹਾਂ ਅੰਦਰ ਵੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਸਿਰ ਦਾ ਗੰਜ ਤੇਜ਼ ਧੁੱਪ ਕਾਰਨ ਲਾਲ-ਸੁਰਖ ਹੋਇਆ-ਹੋਇਆ ਸੀ।
“ਅਹਿ ਤੂੰ ਕੀ ਹਾਲ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਏ?” ਦਾਦੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਵਰਾਂਡੇ ਵਿਚ ਰੱਖੀ ਕੁਰਸੀ ਉੱਤੇ ਢਹਿ ਪਏ, “ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਜਾਨ ਨਿਕਲੀ ਜਾ ਰਹੀ ਏ, ਆਂਟੀ, ਕੁਛ ਖਾਣ ਨੂੰ ਦਿਓ।”
“ਜਿਹੜਾ ਸਮਾਨ ਲੈ ਕੇ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਕੀ ਬਣਿਆਂ?”
“ਅਸੀਂ ਸੱਤ ਜਣੇ ਸੀ, ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਈ ਸਭ ਮੁੱਕ-ਮੱਕ ਗਿਆ।”
“ਖ਼ੈਰ, ਇਕ ਦਿਨ ਲਈ ਈ ਤਾਂ ਸੀ। ਤੂੰ ਤਾਂ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਗੰਧਕ ਦੇ ਝਰਨੇ ਦਿਖਾਉਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਏਂ!”
“ਹਾਂ, ਉੱਥੇ ਈ ਤਾਂ ਜਾ ਰਹੇ ਸੀ!” ਕੇਨ ਚਾਚਾ ਬੋਲੇ, “ਪਰ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚੇ ਈ ਨਹੀਂ। ਪਹਾੜੀਆਂ 'ਚ ਈ ਭਟਕ ਗਏ।”
“ਪਹਾੜੀਆਂ 'ਚ ਕਿੰਜ ਭਟਕ ਗਏ? ਸਿੱਧੇ, ਨਦੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਘਾਟੀ 'ਚ ਜਾਣਾ ਸੀ...ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਏਂ, ਤੂੰ ਗਾਈਡ ਸੀ ਤੇ ਉੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਏਂ।”
“ਜਾਣਦਾ ਆਂ!” ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਕੱਚੇ-ਜਿਹੇ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲੇ, “ਪਰ ਰਸਤਾ ਈ ਭੁੱਲ ਗਿਆ...ਯਾਨੀ ਘਾਟੀ ਈ ਭੁੱਲ ਗਿਆ। ਮੇਰਾ ਮਤਲਬ ਏ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਘਾਟੀ ਵਿਚ ਲੈ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਇਹੀ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਨਦੀ ਦੇ ਅਗਲੇ ਮੋੜ 'ਤੇ ਝਰਨੇ ਹੋਣਗੇ, ਪਰ ਇਹ ਉਹ ਨਦੀ ਈ ਨਹੀਂ ਸੀ...ਸੋ, ਅਸੀਂ ਤੁਰਦੇ ਗਏ, ਤੁਰਦੇ ਗਏ ਤੇ ਤੁਰਦੇ-ਤੁਰਦੇ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿਚ ਜਾ ਨਿਕਲੇ। ਤੇ ਉਦੋਂ ਮੈਂ ਹੇਠਾਂ ਦੇਖਿਆ ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਗ਼ਲਤ ਘਾਟੀ 'ਚ ਆ ਨਿਕਲੇ ਆਂ। ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਛਾਂ 'ਚ ਰਾਤ ਬਿਤਾਈ, ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ। ਬੜੀ ਠੰਢ ਸੀ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਮਨਸੂਰੀ ਵਾਲੇ ਛੋਟੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਛੇਤੀ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵਾਂਗੇ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਦੇਖਿਆ ਗ਼ਲਤ ਰਸਤਾ ਫੜ੍ਹ ਲਿਆ ਏ ਤੇ ਕੈਂਪਟੀ ਜਾ ਨਿਕਲੇ...ਉੱਥੋਂ ਪੈਦਲ ਤੁਰ ਕੇ ਅਸੀਂ ਮੋਟਰ ਵਾਲੀ ਸੜਕ 'ਤੇ ਆਏ ਤੇ ਉੱਥੋਂ ਬੱਸ ਫੜ੍ਹੀ।”
ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਨੂੰ ਬਿਸਤਰੇ ਉੱਤੇ ਪਾਉਣ ਵਿਚ ਮੈਂ, ਦਾਦੀ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਫੇਰ ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਲਈ ਅਸੀਂ ਪਿਆਜ਼ ਦਾ ਸੂਪ ਬਣਾਇਆ, ਤਾਕਿ ਪੀ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਮਿਲੇ। ਮੈਂ ਟਰੇ ਵਿਚ ਸ਼ੋਰਬਾ ਰੱਖ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਲੈ ਗਿਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੂੰਹ ਬਣਾਇਆ, ਫੇਰ ਹੋਰ ਫਰਮਾਇਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਦੋ ਦਿਨ ਤਕ ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਬਿਸਤਰੇ ਉੱਤੇ ਪਸਰੇ ਰਹੇ। ਆਯਾ ਤੇ ਮੈਂ ਵਾਰੀ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਖਾਣ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ। ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਇਸ ਸਭ ਦਾ ਰੱਤੀ ਭਰ ਵੀ ਅਹਿਸਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮੰਨਿਆਂ! ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ, ਕੁਝ ਚਾਚੂ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਇਹੋ-ਜਿਹੇ ਨੇ...ਕਦੀ ਸਿਆਣੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
“ਖ਼ੂਬ ਡਟ ਕੇ ਖਾਹ, ਪਰ ਤੂੰਨ ਤੂੰਨ ਕੇ ਨਾ ਖਾਵੀਂ!” ਇਹ ਗੱਲ ਦਾਦੀ ਅਕਸਰ ਮੈਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। “ਚੰਗਾ ਭੋਜਨ ਈਸ਼ਵਰ ਦਾ ਵਰਦਾਨ ਹੁੰਦਾ ਏ, ਤੇ ਦੂਜੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਰਦਾਨ ਵਾਂਗ, ਇਸਦੀ ਵੀ ਗ਼ਲਤ ਵਰਤੋਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਏ।”
ਦਾਦੀ ਨੇ ਰਸੋਈ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਲਕੋਕਤੀਆਂ ਜਾਂ ਕਹਾਵਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਪਿੰਨ ਲਾ ਕੇ ਰਸੋਈ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਟੰਗ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਸੂਚੀ ਐਨੀ ਉਚਾਈ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਨਾ ਸਕਾਂ ਤੇ ਐਨੀ ਨੀਵੀਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਦੀ ਉਸ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਪਵੇ।
ਕੁਝ ਲਕੋਕਤੀਆਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਨ...:
ਹਾਲਕਾ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਨਾਲ ਉਮਰ ਵਧਦੀ ਹੈ।
ਖਾਲੀ ਪਲੇਟ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਕ ਬੁਰਕੀ ਪਰੋਸਨੀਂ ਚੰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਰ ਕੰਮ ਲਈ ਮੁਹਾਰਤ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਇੱਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਦਲੀਆ ਬਣਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਵੀ।
ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਐਨਾ ਨਹੀਂ ਖ਼ੂਭ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਉਹ ਸੋਚਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਵੇ।
ਬਾਹਰਲੇ ਹਲਵੇ-ਮੰਡੇ ਨਾਲੋਂ, ਘਰ ਦੀ ਰੁੱਖੀ-ਸੁੱਕੀ, ਦਾਲ-ਰੋਟੀ ਚੰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਚੰਗੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਬੁੱਧੀ ਤੀਖਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮਨ ਨਿਰਮਲ।
ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਚਟੋਰੀ ਜੀਭ ਕਿਧਰੇ ਤੁਹਾਡਾ ਗਲ਼ਾ ਨਾ ਫਸਾ ਦਵੇ।
ਇਕ ਦਿਨ ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਜਦੋਂ ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਚੀਕ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਝੜਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਨੇ ਤੇ ਗੰਜ ਵੱਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦਾਦੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਨੁਸਖਿਆਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿਚ ਦੇਖ ਕੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਗੰਜੇਪਨ ਦੀ ਇਕ ਦਵਾਈ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸਫਲ ਪ੍ਰਯੋਗ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਕਰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ। ਇਹ ਇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲੋਸ਼ਨ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਬਰਾਂਡੀ ਵਿਚ ਖੀਰਾ ਸੋਖ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕੇਨ ਚਾਚਾ ਬੋਲੇ, “ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਵਰਤ ਕੇ ਦੇਖਾਂਗਾ।”
ਦਾਦੀ ਨੇ ਇਕ ਹਫ਼ਤੇ ਤਕ ਬਰਾਂਡੀ ਵਿਚ ਖੀਰਾ ਭਿਓਂ ਕੇ ਰੱਖਿਆ। ਫੇਰ ਬੋਤਲ ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਨੂੰ ਫੜਾ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਹਦਾਇਤ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਸਵੇਰੇ ਸ਼ਾਮੀਂ ਲੋਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਗੰਜ ਉੱਤੇ ਲਾਵੀਂ।
ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਦਾਦੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਗਏ, ਤਾਂ ਕੀ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਬੋਤਲ ਵਿਚ ਸਿਰਫ਼ ਖੀਰੇ ਪਏ ਨੇ। ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਨੇ ਸਾਰੀ ਬਰਾਂਡੀ ਪੀ ਲਈ ਸੀ।
ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਸੀਟੀ ਵਜਾਉਣੀ ਚੰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਸੀ।
ਵਿਹਲੜ ਤਾਂ ਹੈ ਈ ਸਨ। ਜੇਬਾਂ ਵਿਚ ਹੱਥ ਪਾ ਕੇ ਉਹ ਘਰ ਦੇ ਬਾਹਰ-ਅੰਦਰ, ਬਗ਼ੀਚੇ ਵਿਚ ਤੇ ਸੜਕ ਉੱਤੇ, ਇਸ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਉਸ ਸਿਰੇ ਤਕ, ਮਟਰ-ਗਸ਼ਤੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸੀਟੀ ਵਜਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ।
ਨਾਲੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਕੋ ਧੁਨ ਹੀ ਵਜਾਉਂਦੇ ਕੇਨ ਚਾਚੂ। ਖ਼ੁਦ ਚਾਚੂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੀਟੀ ਬੇਸੁਰੀ ਲੱਗਦੀ ਸੀ।
ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ, “ਕੇਨ ਚਾਚੂ, ਅੱਜ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜੀ ਧੁਨ ਵਜਾ ਰਹੇ ਓਂ?”
“'ਔਲ ਮੈਨ ਰਿਵਰ' ਧੁਨ।” ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਗੀਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲਾਈਨ ਸੁਣਾਉਂਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਕਿਹਾ, “ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਤੈਥੋਂ?”
ਅਗਲੀ ਵਾਰੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਓਵੇਂ ਹੀ ਸੀਟੀ ਵਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਫੇਰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਚਾਚੂ ਅੱਜ ਵੀ ਤੁਸੀਂ 'ਔਲ ਮੈਨ ਰਿਵਰ' ਦੀ ਧੁਨ ਵਜਾ ਰਹੇ ਓਂ ਨਾ?”
“ਨਹੀਂ। ਇਹ 'ਡੈਨੀ ਬਾਏ' ਦੀ ਧੁਨ ਏ।” ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਕ ਹੋਰ ਗੀਤ ਦੇ ਮੁਖੜੇ ਦਾ ਨਾਂ ਲਿਆ। “ਫਰਕ ਪੱਲੇ ਨਹੀਂ ਪਿਆ ਤੇਰੇ?”
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਬੇਸੁਰੀ ਸਿਟੀ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਹ, ਬੇਢੰਗੀ-ਜਿਹੀ ਤੋਰ ਤੁਰਦੇ, ਅੱਗੇ ਲੰਘ ਗਏ।
ਕਦੀ-ਕਦੀ ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਦੀ ਸੀਟੀ ਦਾਦੀ ਨੂੰ ਹਿਰਖਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
“ਕੇਨ ਸੀਟੀ ਵਜਾਉਣੀ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਤੂੰ? ਤੇਰੀ ਸੀਟੀ ਨੇ ਮੇਰੇ ਨੱਕ 'ਚ ਦਮ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਏ। ਸੀਟੀ ਵਜਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਤੂੰ ਗਾਣੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਗਾ ਲੈਂਦੋਂ...”
“ਮੈਨੂੰ ਗਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਵੈਸੇ ਵੀ ਇਹ 'ਬਲੂ ਡੈਨੂਬੀ' ਦੀ ਧੁਨ ਏਂ। ਇਸ ਧੁਨ ਦੇ ਕੋਈ ਬੋਲ ਨਹੀਂ।” ਤੇ ਸੀਟੀ ਵਜਾਉਂਦੇ ਉਹ ਕਿਚਨ ਵਿਚ ਹੀ ਮਟਕ-ਮਟਕ ਕੇ ਚੱਲਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਦਾਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜਾਹ, ਬਾਹਰ ਵਰਾਂਡੇ 'ਚ ਜਾ ਕੇ ਸੀਟੀ ਵਜਾ, ਤੇ ਨੱਚ। ਇੱਥੇ ਕਿਚਨ 'ਚ ਇਹ ਸਭ ਨਹੀਂ ਚੱਲਣ ਦਿਆਂਗੀ। ਸਾਰਾ ਖਾਣਾ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਏ।”
ਜਦੋਂ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਦਾ ਇਕ ਦੁਖਦਾ ਦੰਦ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਤਾਂ ਉਹ ਸੀਟੀ ਵਜਾਉਣੀ ਛੱਡ ਦੇਣਗੇ। ਪਰ ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਹੁਰੀਂ ਹੋਰ ਵੀ ਉੱਚੀ ਤੇ ਤਿੱਖੀ ਸੀਟੀ ਵਜਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਇਕ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਉਹ ਜੇਬਾਂ ਵਿਚ ਹੱਥ ਪਾਈ ਖਾਲੀ ਸੜਕ ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਸੀਟੀ ਵਜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਦੋਂ ਹੀ ਉਧਰੋਂ ਇਕ ਕੁੜੀ ਸਾਈਕਲ ਉੱਤੇ ਆਈ। ਯਕਦਮ ਉਸਨੇ ਸਾਈਕਲ ਰੋਕੀ, ਸਾਈਕਲ ਤੋਂ ਉਤਰੀ ਤੇ ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਦਾ ਰਸਤਾ ਰੋਕ ਕੇ ਖਲੋ ਗਈ। ਫੇਰ ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਂ ਲੈ ਕੇ ਬੋਲੀ, “ਕੇਨੇਥ ਬਾਂਡ, ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਵੀ ਇਧਰੋਂ ਲੰਘਦੀ ਆਂ, ਤੂੰ ਸੀਟੀ ਵਜਾਉਂਦਾ ਏਂ। ਹੁਣ ਜੇ ਫੇਰ ਕਦੀ ਤੂੰ ਸੀਟੀ ਵਜਾਈ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਦੱਸ ਕੇ ਤੇਰੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਵਾ ਦਿਆਂਗੀ।”
ਕੇਨ ਚਾਚੂ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਭਖਣ ਲੱਗਾ, “ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਤਾਂ ਸੀਟੀ ਨਹੀਂ ਵਜਾਈ।”
“ਵਾਹ, ਸੜਕ 'ਤੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਆਉਂਦਾ-ਜਾਂਦਾ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਿਹਾ!”
“ਮੈਂ 'ਗਾਡ ਸੇਵ ਦੀ ਕਿੰਗ' ਦੀ ਧੁਨ ਵਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਤੈਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਈ?”
--- --- ---
No comments:
Post a Comment